Toqusut

2024-mi inuit 524-t toqusimapput. 2023-mi 533-init toqusunit qulingiluanik ikinnerullutik. Tabelimi 3-mi takuneqarsinnaavoq kommunini toqusut amerlassusaat, inunngorfik suiaassuserlu malillugit.



Tabelit 3, Toqusut ukiut inunngorfii malillugit

født i Grønland
født udenfor Grønland
I alt
Mænd Kvinder I alt Mænd Kvinder I alt Mænd Kvinder I alt
Hele landet 292 199 491 31 2 33 323 201 524
Kommune Kujalleq 39 33 72 4 0 4 43 33 76
Kommuneqarfik Sermersooq 95 73 168 18 2 20 113 75 188
Qeqqata Kommunia 56 32 88 7 0 7 63 32 95
Kommune Qeqertalik 43 24 67 0 0 0 43 24 67
Avannaata kommunia 59 37 96 2 0 2 61 37 98


Kisitsisaataasivimmi tabeli takuuk



Titartakkami 7-imi toqusut 524-t ukiut inunngorfii malillugit agguataarneqarput. 1933-mi sioqqulluguluunniit inunngorsimasut akornanni ikittuinnaat toqusimaneranut pissutaavoq Kalaallit Nunaanni najugaqartut ikittuinnaat 90-inik sinnerlugilluunniit ukioqarnerat. 2025-mi januaarip aallaqqaataani inuit 48-t 90-inik sinnerlugilluunniit ukiullit Kalaallit Nunaanni najugaqarput. Kalaallit Nunaanni inunngorsimasut 100-nillu ukioqalersimasut amerlassusaat assaat marluinnaat atorlugit kisinneqarsinnaapput.

Meeqqat ukiuni inuuffigisaminni siullerni tallimani toqusut quliupput, tamanna titartakkami 8-mi takutinneqartutut meeqqat toqusarnerannut kisitsinermi tunngaviliivoq.




Kisitsisaataasivimmi tabeli takuuk




Kisitsisaataasivimmi tabeli takuuk



FN-ip nunarsuarmi piujuaannartitsinissamut anguniagaanni 3.2.1-imi 2030 nallertinnagu (ukiuni tallimani siullerni) meeqqat toqusarnerat meeqqat 1000-ugaangata 25-nut annikillisinniarneqarpoq. 2023-mi meeqqat 1000-ugaangata 9,77-it toqusarsimapput (tassani pineqarput 2018-imi inunngorsimasut).

FN-ip nunarsuarmi piujuaannartitsinissamut anguniagaanni 4.3.4-mi nappaatinik tuniluunnartunik toqquteqarsimanngitsut appartinniarnissaat anguniarneqarpoq. Inuit allattorsimaffiini takuneqarsinnaaneq ajorpoq suna toqqutigineqarsimanersoq. Nunatsinni Nakorsaaneqarfimmi toqussutaasimasut nalunaarsugaatigineqarput.

Innuttaasut pillugit kisitsisitigut paasissutissat CPR-imit tigusanit tunngaveqarput. Toqusut ilaat kingusiinnakkut aatsaat CPR-imut nalunaarutigineqartarput. Tamanna pissutaalluni ukiut tamaasa, ukiup siuliani toqusimasut ikittut ukiumut pineqartumut ilanngunneqartarput. Assersuutigalugu 2024-mi toqusimasut 524-t akornanni 6-it 2024 sioqqullugu toqusimasuupput. Kisianni 2024-mi toqusimasut suli nalunaarutigineqarsimanngitsut arlaqartut kingusinnerusukkut aatsaat ilanngunneqarumaarput.

Toqusoqartillugu pinngitsoornani toqunermut uppernarsaatiliortoqartarpoq, taassuma assilinera Nunatsinni Nakorsaaneqarfimmut nassiunneqartarpoq. Nunatsinni Nakorsaaneqarfimmi toqunermut uppernarsaatit toqussutaasimasunut immikkoortiterneqartarput. Tassani ukununnga immikkoortiterneqartarlutik; ‘pissusissamisoortumik toqusut’, imminortut, toqutaasut aamma ajunaartut, pissusissamisoortumik toqusut pinnagit toqussutaasut ilanngullugit immikkoortiterneqartarput. Ukioq qaangiukkaangat Sundhedsdatastyrelsemut nassiunneqartarput, taakku nunani tamalaani immikkoortiterivimmut (ICD-10) paasissutissat ingerlateqqittarpaat. Sundhedsdatastyrelseimi immikkoortiterinerit sivisuumik pisarput, taamaattumik toqussutaasimasut ukiut arlalialuit kingusinaarlutik aatsaat saqqummersinneqartarput.



Table 4, Deaths as registered by Statistics Greenland an The National Bord of Health. 2024

2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022
Grønlands Statistik, Landslægeembedet 423 434 430 457 499 482 506 487 521 514
Landslægeembedet 16 17 14 11 1 4 6 5 8 18
Grønlands Statistik 21 27 42 29 0 5 42 35 10 11


Kisitsisaataasivimmi tabeli takuuk

Tabelimi 5-imi toqqutaasut amerlassusaat takuneqarsinnaapput, taakku kisitsisaataasivimmi tabelimi SUNLDM1 sukumiinerusut takuneqarsinnaapput, taakku suiaassutsinut, ukioqqortussutsinut, inunngorfinnut aamma najugaqarfinnut piffissamut 1990-imiit 2022-mut immikkoortiterneqarsinnaapput.



Table 5, Deaths by Manner of Death. 2024

2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022
Katillugit 439 451 444 468 500 486 512 492 529 532
Naliginn. toq. 360 381 366 384 426 423 428 421 441 446
Ajunaarneq 23 15 23 28 25 14 32 24 25 35
Imminorneq 45 46 34 49 41 44 46 41 48 42
Toqutsineq 6 3 3 3 6 4 4 5 3 6
Paasineqannqtsut 5 6 18 4 2 1 2 1 12 3


Kisitsisaataasivimmi tabeli takuuk

Toqusoqartarnera

Innuttaasut akornanni toqusoqartarnerata ineriartorneranut uuttuutitut angutit arnallu inuuneqqortussusaat kisinneqarput. Inuuneqqortussuseq aamma agguaqatigiissillugu ukiunik inuuffinnik imaluunniit inoorlaanut piffissamik inuuffimmik taaneqartarpoq. Inuuneqqortussuseq ukiunut inuuffinnut tamanut kisinneqartarpoq, agguaqatigiissillugulu inuup piffissaq inuuffigisimasaa, ukiut x-it angusimasaatut nassuiarneqartarluni.

Kisitsinermi ukiut suiaassutsillu malillugit toqusoqartarnera tunngavigineqarpoq, tassanilu suli toqusimanngitsut missingersorneqartarput. Suli toqusimanngitsunut missingersuutit ukioqatigiiaani inoorlaat 1000-ugaangata toqusoqartarnera ersersittarpaat. Titartakkami 9-mi takutinneqarpoq Kalaallit Nunaanni inunngorsimasunut, Nuummi nunallu sinnerani, missingersuutit, suiaassuseq malillugu. Pingaartumik angutit Nuup avataani najugallit inuusuttuaraanerminniilli ukiunik inuuffissanik amerlasuunik annaasaqartarput, ajunaarnerit imminornerillu pissutaallutik.




Kisitsisaataasivimmi tabeli takuuk

Kalaallit Nunaanni toqusoqartarnera, ukiumi kisitsiviusumi nalaatsornikkut peqquteqartumik sunniisinnaasut minnerutinniarlugit, piffissanut ukiunut marlukkaanut aamma tallimakkaanut kisinneqartarput.

Nunanut allanut arlalinnut sanilliussiffigisartakkatsinnut naleqqiullugit, nalinginaasumik Kalaallit Nunaanni inunngorsimasut agguaqatigiissillugu sivikinnerusumik inuusarput, taamaattoq ukiut 20-t matuma siornarnit missiliorlugu ukiunik tallimanik sivisunerusumik. Aamma Kalaallit Nunaanni arnat agguaqatigiissillugu ukiunik sisamanik angutinit inuuneqqortunerupput. Innuttaasut inuuneqqortussusaat inunngorfiit malillugit agguataaraanni annertuumik assigiinngissuteqarput (Kalaallit Nunaanni imaluunnit avataani inunngorsimasut).